Bedrijfsvoering

De gemeente Utrechtse Heuvelrug realiseert en levert een scala aan producten en diensten. Daarvoor is een goede bedrijfsvoering van belang. In deze paragraaf duiden wij de belangrijkste voorgenomen ontwikkelingen op het gebied van bedrijfsvoering. De tabel Overhead is opgenomen onder Programma's - BBV-overzichten - Overhead.

De gemeentelijke organisatie werkt in een omgeving die voortdurend in beweging is. Veranderende wet- en regelgeving, maatschappelijke ontwikkelingen en de behoefte aan een passende en zorgvuldige uitvoering van gemeentelijke taken vragen om een organisatie die zich blijft ontwikkelen, die de verbinding zoekt met de samenleving, leert van ervaringen en investeert in verdere professionalisering, slagkracht en continue verbetering.

Eigenaarschap en procesverbetering

Om uitvoering te geven aan het principe 'eenvoud loont' uit het raadsprogramma zet de organisatie in op verschillende lijnen: leiderschap, sturingsinformatie en innovatie.
We leven in een tijd waarin digitalisering en kunstmatiger intelligentie steeds meer mogelijkheden bieden, ook wanneer het gaat om vereenvoudiging, werkbelasting en efficiëntie. Daarom wordt er ingezet op de verdere verkenning en implementatie van de mogelijkheden die kunstmatige intelligentie de organisatie biedt.

Sturingsinformatie in overzichtelijke dashboards en heldere kaders stellen de organisatie in staat efficiënter op basis van de hoofdlijnen regie te voeren en sturing te geven vanuit geïnformeerd vertrouwen. Deze manier van werken vraagt om tijdelijk extra investeringen in kunstmatige intelligentie, datagedreven werken en het realiseren van dashboards zodat dit met behulp van externe expertise dit in projectvorm gerealiseerd kan worden.

Meer overzicht, eigenaarschap op de juiste plek en verbeterde sturing leiden tot efficiëntere processen en daarmee borgen we goede dienstverlening naar inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners. Met de inzet op meer data- en procesgedreven werken, waarbij gebruik wordt gemaakt van nieuwe ontwikkelingen als AI, werken we aan een professionele en toekomstbestendige organisatie die haar maatschappelijke opgaven effectief kan realiseren.

Leiderschapsontwikkeling

Sterk leiderschap is een belangrijke randvoorwaarde voor het versterken van verbinding en samenwerking, zowel binnen de organisatie als met inwoners, maatschappelijke partners en ondernemers. Leidinggevenden spelen een cruciale rol bij het inspireren van medewerkers, het stimuleren van innovatie en eigenaarschap en het creëren van een omgeving waarin gewerkt kan worden binnen gedeelde, veilige kaders. Door te werken aan gedeelde waarden en opgaven, persoonlijke leiderschapsontwikkeling en concernbrede sturing vanuit warme zakelijkheid willen we het leiderschap binnen de organisatie versterken. Sterk leiderschap is randvoorwaardelijk voor de benodigde nabijheid richting medewerkers en sturing op opgaven om de beoogde vereenvoudiging van processen en verdere organisatieontwikkeling te begeleiden. De gemeente zal de komende periode, als onderdeel van deze organisatieontwikkeling, daarom extra investeren in leiderschapsontwikkeling.

De gemeente wil een aantrekkelijke en goede werkgever zijn. Om de opgaven te realiseren, is het belangrijk om te beschikken over voldoende en bevlogen medewerkers. Daarom richt de gemeente zich in 2027 op het versterken van leiderschap, het aantrekken en behouden van medewerkers en het ontwikkelen van talent. Daarbij zijn een prettige werkomgeving en goede arbeidsvoorwaarden belangrijke uitgangspunten.

Recruitment en arbeidsmarktstrategie

Het vinden van geschikt personeel blijft een aandachtspunt. Een goede en zoveel mogelijke structurele bezetting is van groot belang om over de juiste kennis en expertise te beschikken en om noodzakelijke inhuur zoveel mogelijk te beperken. Daartoe willen we het recruitmentproces verder professionaliseren en een sterk werkgeversmerk neerzetten. Hiermee versterken we onze zichtbaarheid als aantrekkelijke werkgever op de arbeidsmarkt.
Om een effectieve arbeidsmarktstrategie te ontwikkelen en uit te voeren en daarnaast de continuïteit van de ondersteuning bij wervingsprocessen te waarborgen is versterking van de recruitmentfunctie binnen de organisatie nodig.

Leren en ontwikkelen

Een toekomstbestendige organisatie vraagt om voldoende continuïteit, kwaliteit en betrokkenheid van medewerkers. Daarom investeert de gemeente gericht in de ontwikkeling, duurzame inzetbaarheid en het behoud van mensen. Een goede HR-gesprekscyclus vormt hiervoor een belangrijke basis, waarbij aandacht is voor talenten, ambities en ontwikkelbehoeften. Daarnaast wordt een organisatiebreed opleidingsaanbod ontwikkeld dat aansluit bij zowel de opgaven van de organisatie als de ontwikkeling van medewerkers. Hiermee wordt de deskundigheid, wendbaarheid en kwaliteit van de organisatie verder versterkt.

Arbeidsvoorwaarden en cao-ontwikkelingen

Aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden zijn een belangrijk onderdeel van goed werkgeverschap. Delen van het arbeidsvoorwaardenbeleid worden vernieuwd, zodat het beter aansluit bij de behoeften van medewerkers en bij de ambitie om een aantrekkelijke werkgever te zijn. Tegelijkertijd loopt de huidige cao tot en met het eerste kwartaal van 2027. Er worden op landelijk niveau nieuwe afspraken gemaakt over de arbeidsvoorwaarden, waaronder de loonontwikkeling. HR volgt deze ontwikkelingen nauwgezet en zorgt ervoor dat nieuwe cao-afspraken binnen de organisatie worden vertaald en uitgevoerd.

Rechtmatigheid

Er zijn veranderingen in de wetgeving doorgevoerd vanaf 2025 ten aanzien van de rechtmatigheidsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording door het college. Het verantwoordingspercentage is maximaal 2% van de omvangsbasis, dat is het totaal van de lasten exclusief toevoegingen aan de reserves. Het is de keuze van de raad om het geldende percentage vast te stellen. Voor het begrotingsjaar 2027 is aan de raad via een separaat besluit voorgesteld, evenals in 2025 en 2026, het percentage op 2% te handhaven.

Op begrotingsbasis is 2% van de lasten in de begroting 2027 (ad € 183.937.000 voor mutatie reserves), is de rechtmatigheidsgrens gelijk aan € 3.678.740. Dit betekent dat het college tot een bedrag van € 3.678.740 fouten en onduidelijkheden op rechtmatigheid kan maken zonder hierover expliciet aan de raad verantwoording af te leggen. Indien fouten en onduidelijkheden in totaal hoger dan dit bedrag zijn, dan legt het college hierover expliciet verantwoording af in de paragraaf Bedrijfsvoering, zoals in de Financiële verordening ex. art 212 Gemeentewet is vastgelegd.

De gemeente kent als eis rechtmatig te handelen door het naleven van alle relevante wet- en regelgeving, inclusief de eigen verordeningen van de raad, met financiële transacties of uitkomsten. Alle relevante wet- en regelgeving voor de drie wettelijke rechtmatigheidsvoorwaarden (begrotingscriterium, voorwaardencriterium en het criterium van misbruik en oneigenlijk gebruik van regelingen door derden) zijn vastgelegd in het normenkader dat jaarlijks door de raad wordt voorgesteld.

Interne beheersing

Het college realiseert genoemde eis door een adequate interne beheersing van processen. Het accent zal hierbij liggen op de begrotingsrechtmatigheid, en aanbestedingen als onderdeel van het voorwaardencriterium, omdat hier het hoogste risico op onrechtmatigheden bestaat.

Een voorwaarde voor een goede interne beheersing is een duidelijke structuur en organisatie van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden op dit gebied. Hiervoor wordt het algemeen geaccepteerde "three lines"-model voor de beheersing en controle van processen en risico's gevolgd. De taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden zijn hierin duidelijk onderscheiden belegd bij 1e-lijns- (de uitvoering), 2e-lijns- (ondersteuning en advisering) en 3e-lijns- (onafhankelijke audit) functies in een raamwerk van interne beheersing en controles.

Een aantal speerpunten uit het raadsprogramma (Eenvoud loont en AI) en verbeterplannen die in de organisatie in gang zijn gezet of worden (o.a. organisatieontwikkeling en data- en procesgericht werken), dragen naar verwachting bij aan betere prestaties op het gebied van rechtmatigheid in 2027.

Fraude en corruptie

Naast het tegen gaan van misbruik en oneigenlijk gebruik van regelingen door derden (inwoners, instellingen, bedrijven of ondermijnende criminaliteit), neemt het college ook maatregelen tegen fraude en corruptie binnen de eigen organisatie. Maatregelen zijn onder andere interne gedragsregels, zowel voor ambtenaren als politieke ambtsdragers, voorlichtingscampagnes en informatiebijeenkomsten over fraude, als een intern controleplan om fraude op te voorkomen, op te sporen en te bestrijden.