Inleiding
Om vast te kunnen stellen of sprake is van structureel en reëel evenwicht is het belangrijk inzicht te hebben in welke baten en lasten incidenteel zijn en welke structureel. De aard van de raming, einddatum en de materiële beïnvloeding zijn van belang om onderscheid te kunnen maken tussen incidenteel en structureel is. In het hiervoor gepresenteerde totaaloverzicht van baten en lasten zijn zowel de structurele als de incidentele posten opgenomen. Onderstaand overzicht geeft alleen de incidentele baten en lasten weer die in de begroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030 zijn opgenomen.
Het overzicht is ingericht op basis van de Commissie BBV Notitie Structurele en incidentele baten en lasten’. Deze handreiking is in 2025 uitgebracht met als doel dat de begrippen ‘structureel’ en ‘incidenteel’ meer eenduidig door gemeenten worden toegepast. De belangrijkste uitgangspunten uit deze notitie zijn:
·Omdat de gemeente structurele taken uitvoert, zijn structurele baten en lasten de regel. Incidentele baten en lasten zijn de uitzondering.
·De incidentele baten en lasten worden vanaf € 50.000 opgenomen in het verplichte overzicht van incidentele baten en lasten.
·De incidentele baten en lasten worden toegelicht waarbij de aard van de raming, einddatum en de materiële beïnvloeding van belang zijn.
·In principe zijn alle stortingen in en onttrekkingen aan reserves incidenteel van aard.
In lijn met de programma's zijn afwijkingen > € 50.000 toegelicht.
Geraamde incidentele baten en lasten
Onttrekkingen en toevoegingen
Onderstaand volgt een toelichting op de belangrijkste incidentele posten per programma als de waarde daarvan groter is dan € 50.000.
Lasten
Programma 1
Geen afwijkingen die groter zijn dan € 50.000.
Programma 2
Voor de opvang van Oekraïners zijn in de begroting 2026 incidentele lasten opgenomen van afgerond € 1.291.000.
Programma 3
Voor het streven naar een snellere, eenvoudigere en meer betrouwbare uitvoering van de vergunningverlening in het ruimtelijk domein is in het Raadsprogramma een eenmalig budget van € 100.000 beschikbaar gesteld. Hiermee vereenvoudigen we processen, regels en beleidskaders onder de noemer ''Eenvoud loont'''.
Programma 4
Voor de verdere voortgang van de projectorganisatie voor het project Driebergen-Zeist is budget opgenomen in de begroting. Daarnaast is er incidenteel budget toegekend voor woningbouwversnelling, de UPLG- coördinator en natuurbrandrisico's.
Programma 5
Voor het maken van een beweging naar de voorkant van de jeugdzorg worden incidenteel extra middelen aan de begroting toegevoegd . Vanaf 2026 een aflopende reeks van € 500.000 naar 0.
Programma 6
Voor de uitvoering van het integrale huisvestingsplan onderwijshuisvesting (IHP) zijn de budgetten bijgesteld om toekomstige kosten van tijdelijke onderwijshuisvesting, de sloopkosten van scholen en de afboeking van resterende boekwaarden te bekostigen ( € 609.000) . Deze bijstelling kent een relatie met de daarvoor gevormde bestemmingsreserve. Verder is sprake van incidentele projecten voor Nieuwkomers € 273.000. Vanuit het raadsprogramma zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor transparante en uniforme ondersteuning € 192.000 en incidentele middelen voor het onderwerp Ruimte voor bewegen (€ 96.000) .
Programma 7
Voor isolatiemaatregelen is de subsidie van de provincie verhoogd en dit bedrag is één op één toegekend aan het uitgavenbudget. Dit betreft een budgetneutrale mutatie. (€ 206.000)
Programma 8
Kleinere afwijkingen tot en met € 50.000 worden niet toegelicht in deze begroting.
Programma 9
Geen afwijkingen
Programma 10
Dit programma is bijgesteld voor incidentele lasten die voortvloeien uit grondexploitaties op basis van het vastgestelde Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG), verduurzaming vastgoed en bijstelling van formatie. (€ 3.484.000)
Programma 11
Geen afwijkingen
Programma 12
In de kaderbrief 2027 is de tijdelijke uitbreiding van een recordbeheerder aangevraagd, en wordt in 2027 verwerkt in de begroting, wat leidt tot een verschil van € 50.000.
Programma 13
Geen afwijkingen
Programma 14
Geen afwijkingen
Baten
Programma 1
Geen afwijkingen die groter zijn dan € 50.000.
Programma 2
Voor de opvang van Oekraïners en Weerbaarheid zijn in de begroting 2027 incidentele baten opgenomen (€ 1.291.00) .
Programma 3
Geen afwijkingen die groter zijn dan € 50.000.
Programma 4
Voor de verdere voortgang van de projectorganisatie voor het project Driebergen-Zeist is een inkomstenbudget opgenomen in de begroting wat bestaat uit subsidie van het Rijk vanuit de regeling Realisatiestimulans. (€ 140.000)
Programma 5
Geen afwijkingen die groter zijn dan € 50.000.
Programma 6
Geen afwijkingen die groter zijn dan € 50.000.
Programma 7
Voor isolatiemaatregelen is de subsidie van de provincie verhoogd en dit bedrag is één op één toegekend aan het uitgavenbudget. Dit betreft een budgetneutrale mutatie. ( € 206.000)
Programma 8
Geen afwijkingen die groter zijn dan € 50.000.
Programma 9
Geen afwijkingen die groter zijn dan € 50.000.
Programma 10
Dit programma is bijgesteld voor incidentele baten die voortvloeien uit grondexploitaties op basis van het vastgestelde MPG. (€ 2.807.000)
Programma 11
Geen afwijkingen die groter zijn dan € 50.000.
Programma 12
Geen afwijkingen die groter zijn dan € 50.000.
Programma 13
Geen afwijkingen die groter zijn dan € 50.000.
Programma 14
Geen afwijkingen die groter zijn dan € 50.000.
Structurele reserve mutaties
Voor het berekenen van het structurele saldo moeten de totale lasten en baten inclusief reservemutaties gecorrigeerd worden voor incidentele effecten. Dit geeft het volgende beeld:
NB. De in onderstaande tabel opgenomen reeks mutatie van de algemene reserve 2028-2030 ter dekking van structurele lasten, wijkt enigszins af van de uitkomst van het door het college voorgestelde scenario. De reeks wordt in onderstaande tabel in een volgende projectie aangepast naar het voorgestelde scenario.